Ηπατίτιδα Α
Η ηπατίτιδα Α (ΗΑ) είναι μια λοίμωξη του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.
Το ήπαρ προσβάλλεται από τον ιό και ένας μεγάλος αριθμός των κυττάρων που το αποτελούν, παθαίνουν φλεγμονή και στη συνέχεια πολλά από αυτά
Ποια είναι τα συμπτώματα της ηπατίτιδας Α;
1. Ίκτερο: Δεν εκδηλώνεται πάντοτε. Εμφανίζεται σε 50-80% των ενηλίκων με κίτρινη χροιά του δέρματος και των ματιών, ούρα με βαθύ κίτρινο χρώμα και κόπρανα που γίνονται περισσότερο άχρωμα. Στα παιδιά ο ίκτερος είναι σπάνιος
2. Κούραση και μυαλγίες
3. Πόνο στην κοιλιά και ιδιαίτερα στην περιοχή του ήπατος (άνω δεξιό τμήμα της κοιλιάς)
4. Ανορεξία
5. Πυρετό
6. Διάρροια
7. Ναυτία και εμετούς
8. Ηπατομεγαλία
Συνήθως η ασθένεια είναι ήπιας μορφής και περιορίζεται από μόνη της. Έχουν περιγραφεί και περιπτώσεις ασθενών που περνούν ΗΑ χωρίς να παρουσιάσουν κλινικά συμπτώματα.
Πολύ σπάνια μπορεί να πάρει πολύ επιθετική μορφή, να καταστρέψει το ήπαρ και να προκαλέσει το θάνατο.
Δεν υπάρχει χρόνια μορφή της ασθένειας. Κάποιος που έχει περάσει ΗΑ δεν μπορεί να προσβληθεί ξανά από τη νόσο.
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό του ασθενούς, στην κλινική εικόνα και στην ανίχνευση των ειδικών αντισωμάτων εναντίον του ιού της ΗΑ μέσα στο αίμα του ασθενούς.
Πως μεταδίδεται η ασθένεια;
Η ΗΑ μεταδίδεται από άτομο σε άτομο. Ο ιός της ΗΑ βρίσκεται και ζει μέσα στα κόπρανα των ατόμων που έχουν προσβληθεί από τη νόσο. Μεταδίδεται σε άλλα άτομα όταν μεταφερθεί δια μέσου των κοπράνων στο στόμα.
Ένας ασθενής που έχει προσβληθεί από τον ιό, μπορεί να μεταδώσει σε άλλους την ασθένεια 2 εβδομάδες πριν από την εμφάνιση του ίκτερου μέχρι και 10 μέρες μετά.
Ο ιός μπορεί να μεταφερθεί και να μολύνει υγιή άτομα δια μέσου ακάθαρτου νερού, ή από σαλάτες και λαχανικά που έχουν πλυθεί με μολυσμένο νερό.
Επίσης το πρωκτικό σεξ μεταξύ ομοφυλοφίλων ανδρών και ετερόφυλων ζευγαριών αποτελεί μια αιτία σεξουαλικώς μεταδιδόμενης ΗΑ.
Έχουν ακόμη περιγραφεί επιδημίες ΗΑ σε ιδρύματα με χαμηλά επίπεδα υγιεινής στα οποία νοσηλεύονταν είτε άτομα με πνευματική καθυστέρηση είτε άτομα τρίτης ηλικίας. Ανάλογες επιδημίες ΗΑ έχουν περιγραφεί και σε κέντρα ημερήσιας φροντίδας για βρέφη και μικρά παιδιά όπου δεν τηρούνταν οι κανόνες υγιεινής.
Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;
Τα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ΗΑ είναι τα ακόλουθα:
1. Οικογένειες στις οποίες υπάρχουν άτομα που ήδη παρουσιάζουν ΗΑ
2. Τα άτομα που έχουν σεξουαλική επαφή με άλλους που έχουν μολυνθεί από τον ιό της ΗΑ
3. ’τομα και ιδιαίτερα παιδιά που ζουν σε περιοχές που υπάρχουν αυξημένα κρούσματα ή επιδημίες ΗΑ
4. ’τομα που ταξιδεύουν σε περιοχές όπου η ΗΑ είναι πολύ συχνή ασθένεια
5. Οι ομοφυλόφιλοι άντρες και αυτοί που κάνουν πρωκτικό σεξ
6. Οι χρήστες των ναρκωτικών που είτε χρησιμοποιούν είτε δεν χρησιμοποιούν ενδοφλέβια ναρκωτικά
Είναι σημαντικό τα άτομα που διατρέχουν ψηλό κίνδυνο να μολυνθούν με τον ιό της ΗΑ, να εμβολιάζονται με το ειδικό εμβόλιο που προσφέρει αποτελεσματική προστασία.
Το εμβόλιο πρέπει επίσης να χορηγείται σε άτομα που έχουν χρόνια ηπατίτιδα Β ή Γ.
Θεραπεία, πρόληψη και εμβόλιο
Η ΗΑ είναι συνήθως μια ήπια ασθένεια. Χρειάζεται ξεκούραση στο κρεβάτι για μερικές μέρες ή εβδομάδες σε ορισμένες περιπτώσεις, λόγω της κούρασης και κατάπτωσης που νιώθουν οι ασθενείς.
Η ασθένεια περιορίζεται από μόνη της και ο ασθενής γίνεται καλά μετά από μερικές εβδομάδες. Δεν υπάρχουν ειδικά φάρμακα εναντίον του ιού της ΗΑ.
Η καλύτερη πρόληψη είναι το εμβόλιο εναντίον του ιού της ΗΑ. Ο εμβολιασμός προσφέρει προστασία για 10 περίπου χρόνια.
Το εμβόλιο πρέπει να χορηγείται σε άτομα που διατρέχουν ψηλό κίνδυνο να μολυνθούν όπως αναφέρουμε πιο πάνω. Για να είναι αποτελεσματικό το εμβόλιο θα πρέπει να δίνεται ένα μήνα πριν από μια πιθανή έκθεση στον ιό της ΗΑ.
Το εμβόλιο χορηγείται στα παιδιά συνήθως μετά από την ηλικία των 2 ετών. Χρειάζονται 3 δόσεις του εμβολίου που γίνονται κατά τη διάρκεια ενός χρόνου. Στους ενήλικες γίνονται 2 έως 3 δόσεις σε χρονικό διάστημα από 6 έως 12 μήνες. Για να είναι αποτελεσματικό το εμβόλιο πρέπει να χορηγηθούν όλες οι δόσεις.
Σε περίπτωση ταξιδιού σε χώρα που υπάρχει επιδημία ηπατίτιδας Α και δεν υπάρχει αρκετό χρονικό περιθώριο για το εμβόλιο να δράσει τότε μπορεί μαζί με το εμβόλιο να χορηγηθεί και η ειδική ανοσοσφαιρίνη για τη βραχυπρόθεσμη προστασία.
Σε περίπτωση που υπήρξε επαφή ψηλού κινδύνου που μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη με τον ιό μπορεί να χορηγηθεί ειδική ανοσοσφαιρίνη η οποία μπορεί να δώσει μια βραχυπρόθεσμη προστασία.
Η ειδική ανοσοσφαιρίνη τύπου IgG μπορεί να χορηγηθεί στη δόση των 0,02ml/kg. Δίνεται σε όλα τα άτομα που είχαν στενή επαφή με ένα ασθενή που πρόσφατα παρουσίασε ΗΑ.
Να σημειωθεί ότι μπορεί να προσφέρει προστασία, εάν δοθεί πριν από μια πιθανή μολυσματική επαφή και μέχρι 2 εβδομάδες μετά από μια επαφή που δυνητικά μπορεί να μολύνει το άτομο με την ΗΑ.
Η βραχυπρόθεσμη προστασία που η ειδική ανοσοσφαιρίνη μπορεί να δώσει, διαρκεί από 1 μέχρι 2 μήνες.
Επίσης είναι σημαντικό να τονισθεί ότι τα χέρια πρέπει να πλένονται καλά με νερό και σαπούνι μετά από το αποχωρητήριο ή όταν θα αλλάζονται πάνες σε βρέφη.
Τα χέρια πρέπει να πλένονται πάντοτε πριν από το φαγητό και αυτοί που προετοιμάζουν τα φαγητά θα πρέπει να πλένουν καλά τα χέρια τους.
Οι ταξιδιώτες σε χώρες που υπάρχει επιδημία ΗΑ, εκτός από το εμβόλιο είναι καλό να πίνουν μόνο εμφιαλωμένο νερό, να αποφεύγουν τα παγάκια και να είναι σίγουροι ότι τα φρούτα ή τα λαχανικά που τρωνε έχουν πλυθεί με καθαρό νερό.
Ηπατίτιδα Β
Aποτελεί μια λοίμωξη του ήπατος, η οποία προκαλείται από έναν ιό, τον HBV. Η λοίμωξη με τον HBV μπορεί να εκδηλωθεί κλινικά σε δύο φάσεις. Η οξεία φάση εμφανίζεται λίγο μετά τη μόλυνση του ατόμου και μπορεί να διαρκέσει από μερικές εβδομάδες έως και αρκετούς μήνες. Μερικοί άνθρωποι αναρρώνουν τελείως μετά την οξεία φάση, ενώ άλλοι μπορεί να παραμένουν μολυσμένοι με τον ιό για την υπόλοιπη ζωή τους, δηλαδή ο ιός να εξακολουθεί να βρίσκεται στο ήπαρ και στο αίμα τους, και αποτελούν τους "χρόνιους φορείς" της νόσου.
Η οξεία ηπατίτιδα Β εκδηλώνεται συνήθως με τα κλινικά συμπτώματα της ανορεξίας, της έντονης αδυναμίας, της ναυτίας, των εμετών και των στομαχικών ενοχλημάτων. Θεωρείται επίσης συχνή η εμφάνιση σκουρόχρωμων ούρων (σαν κονιάκ) και ίκτερου (κίτρινο χρώμα δέρματος και ματιών), αλλά μπορεί ακόμα να παρουσιαστούν δερματικά εξανθήματα και να εκδηλωθεί και πόνος στις αρθρώσεις. Περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που έχουν μολυνθεί με τον ιό HBV δεν θα αναπτύξουν ποτέ αυτά τα συμπτώματα, αλλά από αυτούς μερικοί είναι πολύ πιθανόν να εκδηλώσουν χρόνια ηπατοπάθεια.
Η μετάδοση του ιού HBV γίνεται από άτομο σε άτομο μέσω του αίματος ή ορισμένων εκκρίσεων του σώματος (αίμα και παράγωγά του, σπέρμα, κολπικές εκκρίσεις, σάλιο, δάκρυα και ούρα). Τα άτομα μπορούν να μολυνθούν με την ηπατίτιδα Β κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής ή όταν μοιράζονται με άλλα άτομα που πάσχουν ή είναι φορείς της νόσου αντικείμενα όπως οι οδοντόβουρτσες, τα ξυραφάκια ή οι βελόνες που χρησιμοποιούνται για την ένεση ναρκωτικών. Τα νεογέννητα μπορούν να μολυνθούν με τον HBV από τη μητέρα τους κατά τη διάρκεια του τοκετού. Το ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό μπορεί επίσης να μολυνθεί από τον HBV, εάν μια μικροποσότητα αίματος από κάποιο φορέα του ιού εισέλθει στον οργανισμό τους, μέσω ενός κοψίματός τους από νυστέρι ή τυχαίου τρυπήματός τους από μια βελόνα.
Τα άτομα που μολύνονται με τον HBV και μετατρέπονται σε χρόνιους φορείς μπορεί να μεταδίδουν τη νόσο σε άλλα υγιή άτομα καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να αναπτύξουν αργότερα και σοβαρότερα νοσήματα του ήπατος, όπως είναι η κίρρωση ή ο καρκίνος.
Ηπατίτιδα Γ
Ο τρόπος μετάδοσης της ασθένειας δεν είναι αποκλειστικά η σεξουαλική επαφή. Υπάρχουν και άλλοι, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα διερευνηθεί. Ο κίνδυνος να μεταδοθεί ο ιός στο παιδί είναι μεγαλύτερος στο τρίτο τρίμηνο -αν δηλαδή προσβληθείτε τότε- ή στον τοκετό. Στην περίπτωση της ηπατίτιδας C δεν υπάρχει προληπτική αγωγή για το μωρό.

News